Fortis Novonaut N-42 Halo. Nowe chronografy z tarczą Lumicast X1 świecącą nawet 48 godzin

Fortis Novonaut N-42 Halo to najnowsza odsłona szwajcarskich chronografów, w której producent zdecydował się na rozwiązanie rzadko spotykane nawet w zaawansowanych zegarkach narzędziowych. Zamiast ograniczać substancję luminescencyjną do indeksów i wskazówek, Fortis wykonał z niej niemal całą powierzchnię tarczy, uzyskując efekt niebieskiej poświaty widocznej w ciemności nawet do 48 godzin. Zaprezentowana w 2026 roku seria Fortis Novonaut Halo Edition obejmuje trzy warianty kolorystyczne - Halo Black, Halo Blue i Halo Green. Premierze towarzyszy również istotna zmiana mechaniczna: debiut udoskonalonego kalibru WERK 17 TR z 70-godzinną rezerwą chodu, regulacją bezwładności balansu i konstrukcją rozwijaną na podstawie doświadczeń zdobytych podczas testów w warunkach lotów kosmicznych.

Lumicast X1 - technologia tarczy Fortis Novonaut Halo świecącej do 48 godzin

W tradycyjnych zegarkach mechanicznych luminescencja pełni zazwyczaj rolę uzupełniającą. Substancja świecąca w ciemności pokrywa wskazówki, indeksy godzinowe, niekiedy cyfry lub wybrane oznaczenia na pierścieniu lunety. Po zgaszeniu światła większość tarczy znika z pola widzenia, pozostawiając jedynie charakterystyczny układ świetlnych punktów i linii. W przypadku Fortis Novonaut Halo zasada ta została odwrócona. Podstawę cyferblatu wykonano z materiału Lumicast® X1, wykorzystującego wysokowydajną substancję fotoluminescencyjną Super-LumiNova® X1. Nie jest to zwykła powłoka naniesiona na powierzchnię tarczy - materiał luminescencyjny tworzy samą jej bazę, podczas gdy liczniki chronografu stanowią oddzielne, kontrastujące elementy. Dzięki temu uzyskano znacznie większą powierzchnię aktywną świetlnie niż w zegarkach wyposażonych w tradycyjne nakładane indeksy.

Po odpowiednim naświetleniu tarcza zaczyna emitować intensywne, niebieskawe światło, rozchodzące się niemal równomiernie wokół wskazań stopera. Producent deklaruje widoczność luminescencji nawet do 48 godzin, co nie oznacza jednak utrzymywania maksymalnej jasności przez pełne dwie doby. Materiał magazynuje energię dostarczoną przez światło, a następnie stopniowo ją oddaje. Intensywność poświaty maleje wraz z upływem czasu, natomiast jej rzeczywista trwałość zależy między innymi od wcześniejszego naświetlenia i warunków obserwacji. Technologia działa całkowicie pasywnie - bez baterii, diod LED czy elektronicznego podświetlenia.

Tarcza typu panda i Super-LumiNova X1 - czytelność chronografu po zmroku

Nowe zegarki Fortis z luminescencyjną tarczą wykorzystują klasyczny układ typu panda dial, znany przede wszystkim z chronografów sportowych. Jasne tło zestawiono z trzema ciemniejszymi licznikami rozmieszczonymi na godzinach 12, 6 i 9. W świetle dziennym podstawowa powierzchnia cyferblatu ma niemal mlecznobiały odcień, stanowiąc neutralne tło dla czarnych cyfr arabskich, metalicznych wskazówek i kolorowych totalizatorów. Po zapadnięciu zmroku proporcje wizualne ulegają całkowitej zmianie. Rozświetlona powierzchnia zaczyna dominować nad ciemnymi licznikami, które wyglądają niczym wycięte w błękitnej tafli okręgi.

Efekt nie ogranicza się do samego cyferblatu. Wskazówki godzinową i minutową również wypełniono Super-LumiNova® X1, podobnie jak charakterystyczny element typu Bull's Eye na centralnej wskazówce sekundowej chronografu. Oznaczenia na ceramicznym pierścieniu lunety kontynuują świetlną kompozycję poza obrębem tarczy. Z kolei na godzinie 3 znalazł się podwójny datownik wskazujący dzień tygodnia i dzień miesiąca, którego kolorystykę dopasowano do poszczególnych wariantów. To drobiazg, ale istotny z projektowego punktu widzenia - nawet okienko kalendarza pozostaje integralną częścią całości.

Fortis stworzył w ten sposób chronograf o dwóch odmiennych obliczach. Za dnia przypomina klasyczny, techniczny zegarek sportowy, natomiast w ciemności nabiera niemal futurystycznego charakteru. Co ważne, tak wyrazisty efekt wizualny uzyskano bez rezygnowania z analogowej konstrukcji i mechanicznego sposobu pomiaru czasu.

Fortis WERK 17 TR - nowy mechanizm automatyczny z 70-godzinną rezerwą chodu

Choć głównym bohaterem premiery jest Lumicast X1, równie interesujące zmiany zaszły wewnątrz koperty. Wszystkie trzy modele Novonaut Halo otrzymały nowy manufakturowy mechanizm automatyczny Fortis WERK 17 TR, stanowiący rozwinięcie kalibru WERK 17 znanego z wcześniejszych odsłon kolekcji. Najważniejsza modyfikacja dotyczy układu regulacyjnego. Oznaczenie TR pochodzi od niemieckiego słowa Trägheitsregulierung, oznaczającego regulację bezwładności.

W klasycznych konstrukcjach zegarkowych precyzję chodu można korygować za pomocą regulatora wpływającego na efektywną długość roboczą włosa balansu. WERK 17 TR wykorzystuje natomiast balans swobodny (free-sprung balance) z niewielkimi śrubami regulacyjnymi rozmieszczonymi bezpośrednio na jego wieńcu. Zmiana położenia tych elementów pozwala modyfikować moment bezwładności balansu, a tym samym regulować częstotliwość jego oscylacji bez ingerowania w roboczą długość włosa. Rozwiązanie to jest cenione w zegarmistrzostwie wysokiej klasy, ponieważ pozwala ograniczyć podatność układu regulacyjnego na rozregulowanie wskutek uderzeń i wstrząsów. Drugim istotnym udoskonaleniem jest mostek balansu mocowany w dwóch punktach. W porównaniu z konstrukcją podpartą jednostronnie zapewnia on sztywniejsze osadzenie zespołu balansu, co ma znaczenie dla jego stabilnej pracy podczas wibracji i gwałtownych zmian położenia zegarka.

Producent wprowadził również powiększone mostki oraz zwiększył rezerwę chodu z dotychczasowych 60 do 70 godzin. W praktyce oznacza to, że w pełni nakręcony zegarek można odłożyć w piątkowy wieczór i ponownie założyć w poniedziałek rano bez konieczności jego uruchamiania.

Chronograf z kołem kolumnowym - konstrukcja kalibru WERK 17 TR

WERK 17 TR pozostaje zaawansowanym chronografem automatycznym sterowanym kołem kolumnowym. Element ten odpowiada za koordynację pracy układu stopera, w tym uruchamianie, zatrzymywanie i zerowanie pomiaru. Koło kolumnowe jest bardziej złożonym rozwiązaniem konstrukcyjnym niż powszechnie stosowane w wielu chronografach sterowanie krzywkowe. Pozwala uzyskać precyzyjną sekwencję przełączania funkcji stopera i jest charakterystyczne dla licznych mechanizmów klasy premium. Kaliber oferuje ponadto automatyczny naciąg sprężyny napędowej, wskazania dnia tygodnia i daty oraz trzy liczniki chronografu.

Całość zaprojektowano z myślą o zachowaniu stabilności parametrów pracy nie tylko podczas codziennego użytkowania, lecz również w warunkach zwiększonych obciążeń mechanicznych. Dla Fortisa ma to szczególne znaczenie, ponieważ rozwój rodziny WERK 17 od początku był ściśle związany z działalnością marki w sektorze kosmicznym.

Zegarki Fortis Novonaut i eksploracja kosmosu - od testów stratosferycznych do misji księżycowych

Związek marki Fortis z eksploracją kosmosu nie sprowadza się do nazewnictwa kolekcji. Szwajcarski producent od dziesięcioleci rozwija zegarki narzędziowe przeznaczone do pracy w wymagających warunkach, a jednym z najbardziej rozpoznawalnych etapów tej historii stał się Official Cosmonauts Chronograph, użytkowany podczas misji kosmicznych. Novonaut jest współczesnym następcą tej linii. Jego konstrukcja powstała z założeniem, że zegarek mechaniczny może pozostawać niezależnym urządzeniem pomiarowym nawet tam, gdzie elektronika i zewnętrzna infrastruktura nie są dostępne.

W ramach prac rozwojowych nad pierwotnym mechanizmem WERK 17 Fortis współpracował ze Swedish Space Corporation. Kalibry zostały poddane próbom podczas misji stratosferycznej, a następnie lotu rakietowego realizowanego z wykorzystaniem infrastruktury ośrodka Esrange w Szwecji. Testy pozwoliły zebrać doświadczenia dotyczące pracy mechanizmów w warunkach związanych z lotami na dużych wysokościach i w przestrzeń kosmiczną. Nowy WERK 17 TR rozwija konstrukcję poddaną tym próbom, wprowadzając udoskonalenia w układzie regulacji i podparcia balansu. Nie oznacza to jednak, że każda nowa referencja Halo odbyła już lot kosmiczny - producent odwołuje się do doświadczeń zdobytych podczas rozwoju poprzedniego kalibru.

Co ciekawe, Fortis uczestniczy również w projekcie realizowanym z norweską firmą Nåva Space, pracującą nad skafandrem nowej generacji przeznaczonym do przyszłych misji księżycowych. Novonaut został wybrany jako niezależny mechaniczny przyrząd pomiaru czasu, który ma zostać zintegrowany ze skafandrem i pełnić funkcję rezerwową bez konieczności łączności satelitarnej czy zewnętrznego zasilania. To wciąż projekt rozwojowy, ale dobrze pokazuje kierunek, w którym Fortis chce prowadzić kolekcję Novonaut.

Fortis Novonaut N-42 Halo - koperta ze stali z recyklingu, ceramiczny bezel Sirius i wodoszczelność 200 m

Nowy Fortis Novonaut N-42 Halo zachowuje solidną konstrukcję charakterystyczną dla kolekcji. Kopertę wykonano ze stali nierdzewnej pochodzącej z recyklingu, a jej średnica wynosi 42 mm. Rozstaw końców uszu (lug-to-lug) to 51 mm, natomiast wysokość całej konstrukcji osiąga 15 mm. Sama główka zegarka waży około 115 g. Te proporcje wyraźnie określają charakter modelu. Nie jest to dyskretny, cienki chronograf wizytowy, lecz pełnowymiarowy zegarek narzędziowy o rozbudowanej konstrukcji mechanicznej. Osoby o węższych nadgarstkach powinny zwrócić uwagę przede wszystkim na długość koperty wynoszącą 51 mm, która w praktyce może mieć większe znaczenie dla dopasowania niż sama średnica 42 mm.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów obudowy jest dwukierunkowo obrotowy bezel Sirius, wykonany z ceramiki. Materiał ten wyróżnia się wysoką odpornością na zarysowania, a naniesione na pierścień oznaczenia zostały wypełnione Super-LumiNova® X1. Podziałka umożliwia odmierzanie wybranych interwałów czasu także przy ograniczonym oświetleniu. Dwukierunkowa praca bezela dobrze odpowiada zastosowaniom chronografu, jednak warto odróżnić ją od jednokierunkowych pierścieni stosowanych w klasycznych zegarkach nurkowych. Sama wodoszczelność nie przesądza jeszcze o spełnianiu norm właściwych dla profesjonalnych zegarków przeznaczonych do nurkowania.

Fortis zadbał również o ochronę mechanizmu. Wodoszczelność do 200 metrów (20 ATM) uzyskano między innymi dzięki zakręcanej koronce z potrójnym systemem uszczelnień oraz zastosowaniu uszczelek FKM, odpornych na działanie wielu czynników środowiskowych. Od frontu tarczę zabezpiecza szkło szafirowe z obustronną powłoką antyrefleksyjną, która ogranicza odbicia światła i ułatwia odczytywanie wskazań. Z tyłu zastosowano przydymione szkło szafirowe z motywem rakiety, pozwalające zajrzeć do wnętrza automatycznego mechanizmu.

Hybrydowy pasek Fortis z gumy FKM i materiału tekstylnego

Wszystkie trzy zegarki Fortis Novonaut N-42 Halo oferowane są na paskach hybrydowych, których kolor dobrano do stylistyki poszczególnych modeli. Fortis połączył dwa materiały o różnych właściwościach użytkowych. Warstwę mającą bezpośredni kontakt z nadgarstkiem wykonano z gumy fluorowej FKM, charakteryzującej się dobrą odpornością na wilgoć, pot i działanie wielu substancji chemicznych. Jest to materiał stosowany także w zaawansowanych uszczelnieniach technicznych, ceniony za stabilność właściwości i trwałość w wymagającym środowisku. Zewnętrzną powierzchnię wykończono natomiast wytrzymałą tkaniną o wyraźnej fakturze. Takie połączenie pozwala zachować właściwości techniczne gumy od strony skóry, jednocześnie nadając paskowi wygląd bardziej zbliżony do akcesoriów tekstylnych.

Pasek zamykany jest klasyczną stalową klamerką, a jego mocowanie oparto na systemie skręcanych trzpieni (Screw Pin System). W zestawie z zegarkiem znajduje się dwustronny śrubokręt, umożliwiający wymianę paska bez konieczności korzystania z tradycyjnych narzędzi do teleskopów sprężynowych.

Fortis Novonaut Halo Edition - trzy nowe chronografy Black, Blue i Green

Premierowa seria obejmuje trzy odmiany kolorystyczne, które wykorzystują identyczną konstrukcję koperty i ten sam kaliber WERK 17 TR. Fortis nie zdecydował się na zmianę barwy świecącej powierzchni cyferblatu. Różnice dotyczą przede wszystkim liczników chronografu, ceramicznych pierścieni Sirius, elementów datownika oraz pasków.

Fortis Novonaut N-42 Halo Black F2040021 - czarny chronograf typu panda

Fortis Novonaut N-42 Halo Black jest najbardziej kontrastową i oszczędną kolorystycznie propozycją. Czarne totalizatory chronografu, ceramiczny bezel i dopasowany pasek tworzą zdecydowaną oprawę dla jasnej tarczy Lumicast X1. W świetle dziennym zegarek nawiązuje do tradycji czarno-białych chronografów typu panda, a niemal monochromatyczna stylistyka podkreśla symetrię trzech liczników. Po zmroku czarne okręgi wyraźnie odcinają się od niebieskiej poświaty. To wariant, w którym technologia luminescencyjna została wykorzystana w najbardziej graficzny sposób.

Fortis Novonaut N-42 Halo Blue F2040022 - chronograf z niebieskim bezelem

Wariant Fortis Novonaut N-42 Halo Blue otrzymał liczniki chronografu w intensywnym, granatowo-niebieskim odcieniu, zestawione z ceramicznym bezelem i paskiem o zbliżonej kolorystyce. Błękitne akcenty łagodzą wyraźny kontrast jasnej tarczy z ciemniejszymi wskazaniami, nadając całości bardziej współczesny charakter. Szczególnie interesujące jest tutaj zestawienie kolorów za dnia i w ciemności – niebieskie elementy konstrukcyjne korespondują z chłodną luminescencją tarczy, choć sama poświata zachowuje swój charakterystyczny odcień niezależnie od wersji zegarka.

Fortis Novonaut N-42 Halo Green F2040023 - zielony zegarek mechaniczny

Fortis Novonaut N-42 Halo Green wykorzystuje natomiast głęboką, stonowaną zieleń obrotowego pierścienia, liczników oraz hybrydowego paska. Barwa przywodzi na myśl wyposażenie terenowe i nadaje modelowi charakter bliski tradycyjnym zegarkom typu field watch, mimo że jego konstrukcja pozostaje pełnoprawnym chronografem. Jasna tarcza szczególnie mocno eksponuje zielone totalizatory, a stalowa koperta zachowuje neutralność kolorystyczną całej kompozycji. W ciemności również ten wariant emituje charakterystyczną niebieską poświatę Lumicast X1, tworząc kontrast między technologią świetlną a bardziej klasyczną, terenową stylistyką.

Ile kosztuje zegarek Fortis Novonaut Halo Edition? Cena, referencje i rozwój kolekcji

Nowe szwajcarskie chronografy Fortis Novonaut Halo zadebiutowały 13 października 2026 roku. Polska cena katalogowa wynosi 24 990 zł za każdy z trzech wariantów: Halo Black F2040021, Halo Blue F2040022 oraz Halo Green F2040023. Wszystkie modele objęto 5-letnią gwarancją producenta. Zegarki dostarczane są w firmowym opakowaniu Fortis Alpha Box wraz z dokumentacją, certyfikatem Performance Certificate i narzędziem do samodzielnej wymiany paska.

Co ważne, udoskonalony WERK 17 TR nie będzie zarezerwowany wyłącznie dla nowych modeli Halo. Fortis zapowiedział również wprowadzenie mechanizmu do kolejnych wersji Novonaut N-42 Legacy i Titanium Legacy, oznaczonych referencjami F2040019 oraz F2040020. Oznacza to, że modernizacja układu regulacyjnego stanowi szerszy etap rozwoju całej rodziny mechanicznych chronografów marki.

Fortis Novonaut Halo Edition jest przez to interesującą premierą z dwóch powodów. Pierwszym jest wyjątkowo rozbudowana powierzchnia luminescencyjna, dzięki której zegarek diametralnie zmienia wygląd po zapadnięciu zmroku. Drugim - często mniej widocznym na zdjęciach – jest mechanizm WERK 17 TR z regulacją bezwładności balansu, wzmocnionym podparciem i wydłużoną rezerwą chodu. To właśnie zestawienie obu rozwiązań najlepiej oddaje współczesne podejście Fortisa do zegarków narzędziowych. Nowy Novonaut przyciąga uwagę światłem, ale jego najważniejsze udoskonalenia pozostają ukryte pod tarczą.